ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹ: ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಗೆ ಮೃತ ಪತಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ಜೀವನಾಂಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಎಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್
"ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಲ್ಲ; ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು" – ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು
ಬೆಂಗಳೂರು: ಪತಿಯ ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯ ಪತ್ನಿಯು, ಪತಿ ಮರಣಿಸಿದ ನಂತರ ಅವನ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಪಾಲು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಅಂತಹ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯ ಹಕ್ಕು ಕೇವಲ ಜೀವನಾಂಶಕ್ಕೆ (ಮೈಂಟೆನೆನ್ಸ್) ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ನಿಷೇಧಿಸಿರುವ ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಲುವನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿದೆ.
⚖️ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ ಎರಡನೇ ಮದುವೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಲ್ಲ
- ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಮೃತ ಪತಿಯ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಲ್ಲ
- ಅವರಿಗೆ ಪತಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಾಲು ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ
- ಕೇವಲ ಜೀವನಾಂಶ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅರ್ಹತೆ
- ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು
📜 ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯು ಅವರ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಕೋರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಮೃತರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಜೀವಂತವಿದ್ದು, ಮೊದಲ ವಿವಾಹದಿಂದ ಮಕ್ಕಳೂ ಇದ್ದರು. ಆದರೆ ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗಲೇ ಆತ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯವಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಅಂತಹ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಬಂದ ಪತ್ನಿಗೆ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
👩⚖️ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿವರಣೆ
ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಅಧಿನಿಯಮ, 1955 ರ ಪ್ರಕಾರ, ಪತ್ನಿ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ ಪತಿ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಂತಹ ಮದುವೆ ನಡೆದರೂ, ಅದು ಕಾನೂನಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸಿಂಧುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯು ಪತಿಯ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
"ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ ನಡೆದ ಎರಡನೇ ವಿವಾಹವು ಹಿಂದೂ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಅಸಿಂಧುವಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ವಿವಾಹದಿಂದ ಪತ್ನಿಯು ಮೃತ ಪತಿಯ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಪಾಲು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹಳಲ್ಲ. ಆಕೆಯ ಹಕ್ಕು ಕೇವಲ ಜೀವನಾಂಶ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ," ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
📖 ಜೀವನಾಂಶದ ಹಕ್ಕು
ಆದಾಗ್ಯೂ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಅಧಿನಿಯಮದ ಸೆಕ್ಷನ್ 25 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಸಿಂಧು ವಿವಾಹದ ಪತ್ನಿಯೂ ಸಹ ತನ್ನ ಜೀವನಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವಳು ತನ್ನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಪತಿಯ ಆಸ್ತಿಯಿಂದ ಜೀವನಾಂಶವನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವಳು ಅರ್ಹಳಲ್ಲ.
📌 ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹ ಅಧಿನಿಯಮ, 1955: ಬಹುಪತ್ನಿತ್ವ ನಿಷೇಧ
- ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ ಎರಡನೇ ಮದುವೆ ಅಸಿಂಧು
- ಹಿಂದೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಅಧಿನಿಯಮ, 1956: ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾರು
- ಸೆಕ್ಷನ್ 25: ಅಸಿಂಧು ವಿವಾಹದ ಪತ್ನಿಗೆ ಜೀವನಾಂಶದ ಹಕ್ಕು
- ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು: ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ, ಮಕ್ಕಳು, ತಾಯಿ
ಈ ತೀರ್ಪು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ್ದು, ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ವಿವಾಹಗಳು ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ವಿವಾಹ ಜೀವಂತವಿರುವಾಗ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಆ ಎರಡನೇ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಈ ತೀರ್ಪು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದೆ.
ವರದಿ: ಕರ್ನಾಟಕ ನ್ಯೂಸ್ 24 ಲೈವ್ ನ್ಯೂಸ್ ಡೆಸ್ಕ್
Post a Comment