Top News

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ 'ಆದರ್ಶ ವಿವಾಹ ಯೋಜನೆ': ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ವಧುವಿನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ₹10,000 ಠೇವಣಿ – ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಪ್ರಕಟ

ಆದರ್ಶ ವಿವಾಹ ಯೋಜನೆ: ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ₹10,000 ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ – ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು | Karnataka News 24Live
📅 ಮೇ 16, 2026 | 🕧 ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:30 IST

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ 'ಆದರ್ಶ ವಿವಾಹ ಯೋಜನೆ': ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ವಧುವಿನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ₹10,000 ಠೇವಣಿ – ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಪ್ರಕಟ

💒 ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು 'ಆದರ್ಶ ವಿವಾಹ ಯೋಜನೆ' ಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವ ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿಗೆ ವಧುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ₹10,000/-ಗಳನ್ನು 2 ವರ್ಷಗಳ ನಿಶ್ಚಿತ ಠೇವಣಿ (Fixed Deposit) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಗಳಿಗೂ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನದ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವೂ ದೊರೆಯಲಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2007-08ನೇ ಸಾಲಿನ ಬಜೆಟ್‌ನ ಕಾಲಂ 116ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
₹10,000
ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ
2 ವರ್ಷ FD
25+
ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ
ಕನಿಷ್ಠ ಜೋಡಿಗಳು
₹100
ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿಗೆ
ಸಂಘಟಕರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ

📋 ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರಳ ಮತ್ತು ಅದ್ದೂರಿಯಲ್ಲದ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದ್ದೂರಿ ವಿವಾಹಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಲದ ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹಗಳ ಮೂಲಕ ವೆಚ್ಚ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.

📜 ಯೋಜನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು

📌 ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಷರತ್ತುಗಳು:

1. ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹ ಕಡ್ಡಾಯ: ಈ ವಿವಾಹಗಳು ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯತಕ್ಕದ್ದು. ಅಂತಹ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 25 ವಿವಾಹಗಳು ನಡೆದಿರಬೇಕು.

2. ₹10,000 ನಿಶ್ಚಿತ ಠೇವಣಿ: ವಿವಾಹವಾಗುವ ದಂಪತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಧುವಿನ ಹೆಸರಿಗೆ ₹10,000/-ಗಳನ್ನು 2 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಠೇವಣಿ (Fixed Deposit) ಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುವುದು.

3. ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ: ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಗಳಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನದ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು.

4. ಸಂಘಟಕರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ: ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೂ ವಿವಾಹವಾಗುವ ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿಗೆ ₹100/-ರಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದು.

5. ವಯೋಮಿತಿ: ವಿವಾಹವಾಗುವ ವಧು-ವರರು ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಮೀರಬೇಕು (ವರನಿಗೆ 21, ವಧುವಿಗೆ 18).

6. ಜೀವಂತ ಸಂಗಾತಿ ಇರಬಾರದು: ವಿವಾಹವಾಗುವ ವಧು-ವರರಿಗೆ ಈ ಮೊದಲೇ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಜೀವಂತ ಪತಿ ಅಥವಾ ಪತ್ನಿ ಇರಬಾರದು.

7. ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯ: ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಧು-ವರರು ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಸಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ನೀಡುವ ಅರ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಬೇಕು.

8. ಸಂಘಟಕರ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ: ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಯೋಜನೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ನಿಗದಿತ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ಅರ್ಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಬೇಕು.

9. ಭಾವಚಿತ್ರ: ವಿವಾಹವಾಗುವ ವಧು-ವರರು ವಿವಾಹವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಕೂಡಿರುವ ಭಾವಚಿತ್ರದ ನೆಗಟಿವ್ ಹಾಗೂ ಪಾಸೀಟಿವ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಅರ್ಜಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಬೇಕು.

🏛️ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ

🏢 ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು:

10. ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಹಶೀಲ್ದಾರರು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರೇ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಾಲ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು (CDPO) ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

11. ಸಹಾಭಾಗಿತ್ವ ಇಲಾಖೆ: ಈ ಯೋಜನೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಹಾಗೂ ಪಿಂಚಣಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ರಚನೆ ಆಗುವವರೆಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.

12. ಪೂರ್ವ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ: ಪ್ರತಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹದ ಸಂಘಟನಕಾರರಿಂದ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹದ ಸ್ಥಳ, ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪಡೆದು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಹಾಗೂ ಬಾಲ ವಿಕಾಸ ಯೋಜನಾಧಿಕಾರಿಯವರು ಜೊತೆಯಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು.

13. ವಯೋಮಿತಿ ಖಾತರಿ: ಮದುವೆಯಾಗುವ ವಧು-ವರರ ಕನಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಘಟನಕಾರರಿಂದ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದು ಖಾತರಿ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

14. ವಿವಾಹ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನೋಂದಣಿ: ಮದುವೆಯಾಗುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ (Registrar of Marriages) ರವರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ವಿವಾಹ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಮದುವೆಗಳನ್ನು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿ, ವಿವಾಹವಾದ ಜೋಡಿಗಳಿಗೆ ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವನ್ನು ಅದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ನೀಡಬೇಕು.

15. ಸಂಘಟಕರ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ: ವಿವಾಹವಾದ ದಂಪತಿಗಳ ವಿವಾಹವು ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ನಡೆದಿದೆಯೆಂದು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಘಟನಕಾರರಿಂದ ನಿಗದಿತ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರವನ್ನು ಅದೇ ದಿನ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

16. ಭಾವಚಿತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ವಿವಾಹವಾದ ಜೋಡಿಯ ಭಾವಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಅದರ ನೆಗೆಟಿವ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು.

17. ಅರ್ಜಿ ಸ್ವೀಕಾರ: ವಿವಾಹದ ಜೋಡಿಯಿಂದ ನಿಗದಿತ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನಕ್ಕಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸತಕ್ಕ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಂದೇ ಅವರಿಂದ ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿಸಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

18. Fixed Deposit ನಿಯಮಗಳು: ವಿವಾಹ ಮುಗಿದ ಒಂದು ವಾರದೊಳಗೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಠೇವಣಿ (FD) ಹಣವನ್ನು ವಧುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟು, ಅದರ FDR (ರಸೀದಿ)ಯನ್ನು ವಧುವಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು. FD ಇಡುವಾಗ ವಧುವಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಬ್ಯಾಂಕು ಮತ್ತು ಖಾತೆಯನ್ನು ಅವರಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ FD ಇಡಬೇಕು.

19. ಶುಲ್ಕ ರಹಿತ ನಮೂನೆಗಳು: ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ನಿಗದಿತ ನಮೂನೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಘಟನಕಾರರು ನೀಡುವ ನಮೂನೆಗಳು ಶುಲ್ಕ ರಹಿತವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
📢 ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ:
ಯೋಜನೆಯ ಅನುದಾನವನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಖಜಾನೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಅನುದಾನವನ್ನು ಖಜಾನೆಯಿಂದ ಡ್ರಾ ಮಾಡಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಲುಪಿಸಬೇಕು. ಪ್ರತಿ 3 ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಆಯುಕ್ತರ ಮತ್ತು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರಿಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

📢 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ

ಈ ಯೋಜನೆಯು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು/ಸಹಾಯಕ ಆಯುಕ್ತರು ಹಾಗೂ ತಹಶೀಲ್ದಾರರ ಕಛೇರಿಗಳ ಸೂಚನಾ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ, ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು, ನಗರಸಭೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಬೇಕು.

ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಸದುಪಯೋಗ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಕಾರ ಮನವಿ ಮಾಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಕಚೇರಿ ಅಥವಾ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು.

ಸಾರಾಂಶ: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ 'ಆದರ್ಶ ವಿವಾಹ ಯೋಜನೆ' ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ವಧುವಿನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ₹10,000ಗಳ 2 ವರ್ಷಗಳ ನಿಶ್ಚಿತ ಠೇವಣಿ (FD) ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಕನಿಷ್ಠ 25 ಜೋಡಿಗಳು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು. ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ತರುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಘಟಕರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಜೋಡಿಗೆ ₹100 ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಇತರ ದಾಖಲಾತಿಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿವೆ.

Post a Comment

Previous Post Next Post