▪️ ಪಾದಚಾರಿ ಹಕ್ಕು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು: ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(d) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
▪️ ವಾಹನಗಳಿಗಿಂತ ಆದ್ಯತೆ: ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳ ಚಲನೆಗಿಂತ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
▪️ ಅನುಚ್ಛೇದ 21 ರ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ: ಇದು ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕಿನ (Right to Life and Liberty) ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ.
▪️ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು: ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಪಿ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಎ.ಎಸ್. ಚಂದೂರಕರ್ ಅವರ ಪೀಠ.
ನವದೆಹಲಿ: ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ (demarcated footpath) ನಡೆಯುವ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕು ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಪಿ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಎ.ಎಸ್. ಚಂದೂರಕರ್ ಅವರ ಪೀಠವು, ಈ ಹಕ್ಕು ಅನುಚ್ಛೇದ 19(1)(d) (ಸಂಚಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ) ಮತ್ತು ಅನುಚ್ಛೇದ 21 (ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕು) ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, "ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳ ಚಲನೆಗಿಂತ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ, ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.
ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ತೀರ್ಪು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಂಗವಿಕಲರು, ವೃದ್ಧರು, ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರ ನಡೆಯುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಈ ತೀರ್ಪು, ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಾಹನಗಳು, ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳು, ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿಡಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ಪಾದಚಾರಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಅರ್ಜಿಯ (PIL) ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ಬಂದಿದೆ. ಪಾದಚಾರಿಗಳು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಈ ತೀರ್ಪು, ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ಇದು ಪಾದಚಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನ ಸವಾರರ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.
*ಪಾದಚಾರಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರಿ.*
Post a Comment